"Żywa Lekcja Historii" z Panią Wandą Minicką-Wojturską
Każda kolejna rocznica wprowadzenia stanu wojennego to szansa i obowiązek, by przybliżyć młodzieży 13 grudnia 1981 roku - dzień, który zaważył wyjątkowo boleśnie na losach Polski i Polaków. Wprowadzenie stanu wojennego miało złamać "Solidarność" i polskie dążenia do wolności. Ale choć był to okres masowych represji i strachu, to jednak Polacy nie poddali się: dzięki swojej odwadze i determinacji, dzięki międzynarodowemu wsparciu, w 1989 roku obalili komunizm. Jedną z osób, które wtedy mocno zaangażowały się w ruch solidarnościowy w Rzeszowie i w regionie, była pani Wanda Minicka-Wojturska, Świadek Żywej Historii, która spotkała się z młodzieżą ZST w szkolnej auli w dniu 18 grudnia 2025 roku.
Panią Wandę powitał pan profesor Józef Stalec, który ponadto przypomniał najważniejsze fakty związane ze stanem wojennym. Przedstawił Gościa, działaczkę opozycji demokratycznej, założycielkę NSZZ „Solidarność” w firmie, w której pracowała (RPBP), organizatorkę pomocy dla aresztowanych i internowanych, osobę, która była wielokrotnie przesłuchiwana przez Służbę Bezpieczeństwa i więziona w Rzeszowie, Nisku i Warszawie. Pani Wanda działała bardzo aktywnie na rzecz prześladowanych przez ówczesną władzę w powstałym komitecie przy Klasztorze OO. Bernardynów w Rzeszowie, była również wielokrotnie obserwatorką procesów politycznych, z których sporządzała rzetelne relacje. Za swoją działalność została odznaczona m.in. Krzyżem Wolności i Solidarności, statuetką Pomnika Poległych Stoczniowców, Medalem 100-lecia Odzyskania Niepodległości.
W trakcie spotkania Pani Wanda podzieliła się z młodzieżą swoimi wspomnieniami z czasów PRL-u. Opowiedziała o rodzącej się solidarności między Polakami w 1980 roku, o protestach przeciwko ówczesnej władzy, o wprowadzeniu stanu wojennego w niedzielę 13 grudnia, a następnie o ograniczaniu swobód obywatelskich, cenzurze, prześladowaniach opozycji, ale też o heroizmie zwykłych ludzi. Oszacowano, że podczas stanu wojennego zginęło około stu osób (w tym 9 górników podczas pacyfikacji kopalni "Wujek"), wiele zostało rannych i jeszcze więcej aresztowanych. Pani Wanda udostępniła młodzieży do obejrzenia podziemne publikacje, dokumenty z własnego aresztowania, świadczące o tamtym czasie. Wielokrotnie w jej wypowiedzi wybrzmiały słowa o wadze wolności, o tym, że nie jest ona czymś oczywistym, że nie tylko trzeba ją doceniać, ale też pamiętać o tych, którzy walczyli za wolną Polskę. Uczniowie z uwagą wysłuchali jej słów, zadawali pytania, okazując w ten sposób zainteresowanie historią i polityką. Na jedno z pytań pani Wanda odpowiedziała, że gdyby trzeba było jej wybierać, to na pewno jeszcze raz postawiłaby na pracę dla Polski, pomimo świadomości zagrożeń.
Spotkanie było nie tylko lekcją żywej historii, ale także okazją do refleksji nad tak ważnymi dziś wartościami, jak wolność człowieka, solidarność czy odpowiedzialność za nasze państwo. Ta lekcja patriotyzmu, w jakiej uczestniczyliśmy, znaczy szczególnie dużo, gdyż historia bywa dziś relatywizowana, a kształtowanie postaw obywatelskich ciągle jest sporym wyzwaniem dla współczesnej szkoły. Spotkanie przygotowane przez nauczycieli ZST Rzeszów - panią Małgorzatę Pękalę i pana Józefa Stalca - było kolejnym po zorganizowanych w poprzednich latach z panami - Marianem Irzykiem i Stanisławem Alotem.
Zdjęcia: Miłosz Kordowski (3f)